YAZILAR

Ödül, ödül mü ceza mı?
“ Karnede taktir gelirse bilgisayar alacağım.”

Ödül, ödül mü ceza mı?

 

   “ Karnede taktir gelirse bilgisayar alacağım.”

   “ Tüm notların 5 olursa akıllı telefonu kaparsın.”

   “ Ödevi bitirince bilgisayar oynayabilirsin.”

   “ İstanbul’da bir üniversite kazan istediğin arabayı alacağım.”

 

Çocuklarımıza karşı yukarıdaki gibi ifadeler kullandığımız çok olmuştur. Kısa vadeli verim alınıyor, verim alınıyor gözüküyor ama uzun zaman diliminde gerçekten verimli mi ? Biraz bunu konuşalım isterseniz. Verdiğimiz ödül gerçekten ödül mü? Ceza mı ?        Küçük yaşta çocukları, tabir yerindeyse, rüşvete mi alıştırıyoruz? Karşılıksız iş yapmaz hale geliyorlar. Anne babasına ‘suyu getiririm ama arkadaşıma gitmeme izin verirsen…’ gibi ifadeleri velilerden çok duyuyorum.

       Küçük yaşta çocukların zihinlerine ve bilinç altlarına ne ekersek zamanla o büyüyüp gelişiyor. Küçük tohumlar fidelere dönüşüyor. Lise yıllarında ise dal vermeye başlıyor. Ağaca dönüşmeden bunları değiştirip yerlerine yeni tohumlar ekmemiz gerekiyor.

     Maddi ödüller harici ödüllerdir. Yani harici kontrol sistemleridir. Özellikle birde para ödülü olursa içsel ilgiyi bitiriyor. Bir fincan kahvenin birkaç saatlik enerji vermesi gibi kısa süreli ilgi artışı sağlıyor.

 

   Öğrenme, araştırma gibi özünde keyif alıcı ve ilginç olan eylemler harici ödüllere bağlandığında iç motivasyonu ve performansı olumsuz etkiliyor. Ödüller birde şartlı olursa ‘’ sunu yaparsan, bunu yaparsan..’ gibi iyice öğrenme motivasyonunu öldürüyor. Ödüller habersiz ve beklenmedik bir anda olunca daha çok işe yarayabiliyor.

    Ödül söz konusu olduğunda hayatınızın kontrolü sizden çıkmış ve ödüle bağlanmış oluyor. Bu, motivasyon kabınızın dibine bir delik açmak anlamına geliyor. Keyif alarak yaptığınız bir çalışmanın tüm coşkusu o delikten akıp gidiyor. Çünkü ödül kalktığı yada değeri azaldığı taktirde o iş de yapılmıyor. Kişi işten ziyade ödüle odaklandığı için zihni bulanıyor ,düşünceleri karışıyor, yaratıcılık ve üretkenlik azalıyor. İç motivasyon azalıp dış motivasyon ön plana çıkıyor.

     Denizde iki tür gemi vardır. Yelkenliler ve motorlular; yelkenliler ilerleyebilmek için rüzgara ihtiyaç duyar. Rüzgar yoksa yol alamaz. Motorlular ise hiçbir dış güce ihtiyaç duymadan yol alır. Önemli olan yol almak ve ilerlemektir. Ama ömür boyu ilerlemektir, kısa vadeli değil.

   Çocuklarımızın zihinlerine onların kendileri ve gelecekleriyle ilgili yerleştirilecek ulvi bir hedef onları geleceğe götürecektir. Siz sadece  engel olmayın yeter!

Not: Bu konu ile ilgili değerli dostum Dr. Özgür BOLAT’ın  “Beni ödülle cezalandırma” kitabını tavsiye ediyorum.  

                                    Mustafa TEZCAN



Görüntülenme: 841
▪ Yorumlar
Müzeyyen taşdemir (Konu Puanı: 5 / 5)
Küçük yaşta çocukların zihinlerine ve bilinç altlarına ne ekersek zamanla o büyüyüp gelişiyor. Küçük tohumlar fidelere dönüşüyor. Lise yıllarında ise dal vermeye başlıyor. Ağaca dönüşmeden bunları değiştirip yerlerine yeni tohumlar ekmemiz gerekiyor. Çok hoş bir yazı, kaleminize sağlık hocam...
3.11.2019 22:54:29
Filiz Tepe (Konu Puanı: 5 / 5)
İyilik adına ne çok kötülük yapar olduk... Dahada acısı farkında değiliz. Engel olmayın yeter cümlesi nekadar anlamlı. Teşekkürler hocam...
3.11.2019 23:39:32
Farah Yalım (Konu Puanı: 5 / 5)
Size kesinlikle katılıyorum Mustafa Hocam,motivasyon tamamen içsel bir süreçtir ,dışardan gelen itici ve çekici güçlerin bazen tam tersi bir durum yaratarak işi yapma aşkımızı bir mecburi duruma dönüştürdüğünü düşünüyorum.Sevgi ve saygılarımı sunuyorum.
4.11.2019 00:07:47
İpek erge (Konu Puanı: 5 / 5)
Bildiğimiz bir çok doğrunun ne kadar yanlış olduğunu gördüm, gerçekten çok güzel bir yazı olmuş murekkebiniz sürekli aksın 👌
4.11.2019 08:08:43
Soner Ataman (Konu Puanı: 5 / 5)
Severek okuduk çok güzel bir yazı hocam kaleminize sağlık
4.11.2019 09:46:13
Sibel gümüş (Konu Puanı: 5 / 5)
Merhaba karne de bilgisayar alacağım gibi başarıya ulaştırma amaçlı teknikler öğrencinin motivasyonunu artırır. Fakat bu vaat öncelikle çok aşırı değerli olmamalı ve amaca hizmet etmeli. Amaca hizmet etmeli derken bilgisayarı ( interneti) büyük çoğunlukta eğitimi için kullanmalı. Tabiki de oyun için de kullanacaklar fakat bu belirli zamanlarda ve belirli çizgide olmalı. Amacı dışında ve kırmızı çizgiyi aşan kullanımlar öğrenciyi ödülendirmekten ziyade zamanını boş ve lüzumsuz yerlerde kullanmış olacağından Cezalandırmış oluruz. Bundan dolayı kişi herşeyi yerinde ve zamanında kullanmalı ki vaat edilen ödül olsun ceza olarak dönüş olmasın. Saygılarımla
4.11.2019 13:18:44
▪ Yorum Yaz
Ad Soyad:
Email:
Konu Puanı:
Yorumunuz:
This Is CAPTCHA Image